فهرست مطالب
سرم آبرسان یا کرم آبرسان؛ کدام برای پوست شما بهتر است؟
سرم آبرسان یا کرم آبرسان؟ اگر موقع خرید محصولات مراقبت از پوست بین این دو گزینه مردد شدهاید، احتمالاً تنها نیستید. سؤال سرم آبرسان یا کرم آبرسان یکی از رایجترین سؤالها در روتین پوستی است؛ مخصوصاً وقتی پوستتان خشک، کدر، کشیده یا دهیدراته شده باشد. اما واقعاً سرم آبرسان یا کرم آبرسان کدام بهتر است؟ آیا سرم به دلیل بافت سبکتر همیشه انتخاب بهتری است یا کرم میتواند رطوبت را بهتر داخل پوست نگه دارد؟ واقعیت این است که پاسخ به این سؤال فقط به اسم محصول بستگی ندارد؛ نوع پوست، ترکیبات محصول، میزان چربی و رطوبت پوست و حتی شرایط آبوهوایی هم مهم هستند.
یک نکته مهم را همین ابتدا بدانید: سرم لزوماً قویتر از کرم نیست و لزوماً هم به لایههای عمیقتر پوست نفوذ نمیکند. تفاوت اصلی این دو بیشتر به نوع فرمولاسیون، بافت و ترکیبات موجود در محصول مربوط میشود. سرمها معمولاً سبکتر و روانتر هستند، در حالی که کرمها معمولاً ترکیبات بیشتری برای کاهش تبخیر آب و تقویت سد پوستی دارند.
در این مقاله میخواهیم بدون پیچیدهگویی ببینیم سرم آبرسان یا کرم آبرسان برای چه پوستی مناسبتر است، آیا میتوان از هر دو استفاده کرد و هنگام خرید یک محصول آبرسان باید به چه ترکیباتی توجه کنیم.
پاسخ کوتاه: برای پوستهای چرب و کسانی که بافت سبک را ترجیح میدهند، یک سرم یا ژل آبرسان میتواند انتخاب راحتتری باشد. برای پوستهای خشک و خیلی خشک، معمولاً کرم به دلیل داشتن ترکیبات نرمکننده و مسدودکننده تبخیر آب، انتخاب مناسبتری است. در بسیاری از روتینها هم میتوان از سرم و سپس کرم استفاده کرد.
پوست کمآب با پوست خشک یکی نیست
یکی از اشتباههای رایج این است که «خشکی پوست» و «کمآبی پوست» را یک چیز بدانیم.
پوست خشک بیشتر به یک وضعیت مربوط میشود که در آن پوست چربی و لیپیدهای کافی برای حفظ سد پوستی ندارد. در مقابل، دهیدراته یا کمآب بودن پوست به کمبود آب در لایه شاخی پوست مربوط است. بنابراین ممکن است پوستی چرب باشد اما همزمان کمآب هم شده باشد.
مثلاً ممکن است پوستتان چند ساعت بعد از شستوشو براق و چرب باشد، اما احساس کشیدگی، زبری یا خطوط ریز داشته باشید. در این حالت، فقط کم کردن چربی پوست لزوماً مشکل را حل نمیکند و ممکن است به یک محصول آبرسان سبک هم نیاز داشته باشید.
مرطوبکنندهها با چند مکانیسم مختلف به حفظ آب پوست کمک میکنند؛ از جمله جذب و نگهداشتن آب، نرم کردن لایه شاخی و کاهش تبخیر آب از سطح پوست.
اگر درباره علائم خشکی پوست اطلاعات بیشتری میخواهید، پیشنهاد میکنیم مقاله علت خشکی پوست و راههای درمان آن را هم مطالعه کنید.
سرم آبرسان چیست؟
سرم آبرسان معمولاً محصولی با بافت سبک، آبکی یا ژلی است که میتواند مقدار قابلتوجهی از ترکیبات آبرسان را در یک فرمول کمچربتر در اختیار پوست قرار دهد.
بسته به فرمول محصول، موادی مثل موارد زیر ممکن است در سرمهای آبرسان وجود داشته باشند:
- هیالورونیک اسید
- گلیسیرین
- پانتنول
- نیاسینامید
- سدیم PCA
- اوره در برخی فرمولها
اما یک نکته مهم وجود دارد: هر چیزی که اسمش سرم است، الزاماً یک آبرسان قوی نیست. کلمه «سرم» بیشتر به شکل و نوع فرمولاسیون اشاره دارد و بهتنهایی مشخص نمیکند محصول چقدر آبرسان است.
برای مثال، یک سرم ممکن است تمرکز اصلیاش روی آنتیاکسیدانها یا ترکیبات دیگری باشد و آبرسانی نقش فرعی داشته باشد.
سرم آبرسان چه کاری برای پوست انجام میدهد؟
بسیاری از سرمهای آبرسان حاوی هومکتانتها (جاذبهای رطوبت) هستند. این مواد به نگهداشتن آب در لایه شاخی پوست کمک میکنند. گلیسیرین و هیالورونیک اسید از شناختهشدهترین ترکیبات این گروه هستند.
به همین دلیل، بعد از استفاده از یک سرم آبرسان مناسب ممکن است پوست نرمتر، شادابتر و کمتر کشیده احساس شود.
البته آبرسانی فقط به «جذب آب» محدود نمیشود. اگر پوست آب را سریع از دست بدهد، بخشی از اثر محصول از بین میرود. به همین دلیل ترکیب هومکتانتها با ترکیباتی که جلوی تبخیر آب را میگیرند، معمولاً منطقیتر است.
کرم آبرسان چیست؟
کرم آبرسان یک فرمول غلیظتر از بسیاری از سرمهاست و معمولاً علاوه بر ترکیبات جذبکننده آب، مواد نرمکننده و کاهشدهنده تبخیر آب هم دارد.
به زبان ساده، اگر سرم را بیشتر به چشم «کمک به تأمین و حفظ آب» ببینیم، کرم میتواند علاوه بر این کار، یک لایه محافظتر روی پوست ایجاد کند تا آب راحتتر از سطح پوست تبخیر نشود.
در ترکیبات کرمهای مرطوبکننده ممکن است موادی مثل:
- گلیسیرین
- هیالورونیک اسید
- دایمتیکون
- وازلین
- روغنهای نرمکننده
- سرامیدها
وجود داشته باشد. نوع و مقدار این مواد با توجه به فرمول محصول متفاوت است.
برای پوستهای خیلی خشک، متخصصان پوست معمولاً کرمها و پمادها را نسبت به لوسیونهای رقیقتر مؤثرتر میدانند، چون بهتر میتوانند آب را در پوست نگه دارند.
سرم آبرسان یا کرم آبرسان؛ تفاوت اصلی چیست؟
حالا برسیم به سؤال اصلی: سرم آبرسان یا کرم آبرسان؟
تفاوت این دو را میتوان اینطور خلاصه کرد:
| ویژگی | سرم آبرسان | کرم آبرسان |
|---|---|---|
| بافت | معمولاً سبکتر و روانتر | معمولاً غلیظتر |
| احساس روی پوست | سبک و کمتر چرب | نرمتر و پوشانندهتر |
| هدف رایج | تأمین و افزایش رطوبت پوست | آبرسانی همراه با کاهش تبخیر آب |
| مناسب برای | پوستهایی که بافت سبک میخواهند | پوست خشک و نیازمند محافظت بیشتر |
| نقش در روتین | معمولاً قبل از کرم | معمولاً بعد از محصولات سبکتر |
| مناسب فصل گرم | اغلب راحتتر | بسته به نوع محصول ممکن است سنگینتر باشد |
| مناسب خشکی شدید | ممکن است بهتنهایی کافی نباشد | معمولاً انتخاب مناسبتری است |
این جدول یک قانون آهنین نیست. فرمول محصول از اسم «سرم» یا «کرم» مهمتر است. یک سرم میتواند حاوی ترکیبات نرمکننده و حتی لایه محافظ باشد و یک کرم هم ممکن است بافتی بسیار سبک داشته باشد. بنابراین بهتر است همیشه ترکیبات و نیاز پوست را در نظر بگیرید.
سرم آبرسان یا کرم آبرسان برای پوست چرب؟
اگر پوست چربی دارید، احتمالاً اولین نگرانیتان این است که محصول آبرسان باعث چربتر شدن پوست یا ایجاد جوش شود.
اما پوست چرب هم به آبرسانی نیاز دارد. حتی در روتینهای درمان آکنه، متخصصان پوست گاهی استفاده از مرطوبکننده را توصیه میکنند؛ چون بعضی از درمانهای ضدجوش میتوانند پوست را خشک و تحریک کنند.
برای پوست چرب، معمولاً محصولی با بافت سبکتر مثل ژل، لوسیون سبک یا سرم میتواند از نظر حسی راحتتر باشد. همچنین اگر پوستتان جوشدار است، بهتر است روی بستهبندی محصول به عبارتهایی مانند non-comedogenic، oil-free یا won’t clog pores توجه کنید.
پس پاسخ برای این گروه معمولاً این است:
سرم آبرسان یا کرم آبرسان؟
اگر پوستتان چرب است و محصول سنگین را دوست ندارید، ابتدا یک آبرسان سبک انتخاب کنید. اگر با وجود استفاده از سرم هنوز پوستتان کشیده یا خشک میشود، میتوانید یک مرطوبکننده سبک را هم به روتین اضافه کنید.
سرم آبرسان یا کرم آبرسان برای پوست خشک؟
اینجا معمولاً کفه ترازو به سمت کرم آبرسان سنگینتر میشود.
در پوست خشک، فقط اضافه کردن آب کافی نیست؛ باید کاری کنیم که این آب سریع از پوست خارج نشود. مواد انسدادی یا occlusive مانند وازلین و بعضی سیلیکونها میتوانند با ایجاد یک لایه روی پوست، از تبخیر بیش از حد آب جلوگیری کنند.
آکادمی پوست آمریکا نیز برای خشکی قابلتوجه، کرم و پماد را نسبت به لوسیون ترجیح میدهد و توصیه میکند مرطوبکننده بلافاصله بعد از شستوشو، زمانی که پوست هنوز کمی نمدار است، استفاده شود.
بنابراین اگر پوستتان:
- بعد از شستوشو سریعاً میکشد؛
- پوستهپوسته میشود؛
- در هوای سرد زبرتر میشود؛
- یا با بیشتر آبرسانهای سبک هنوز احساس خشکی دارید،
احتمالاً کرم آبرسان برای شما انتخاب کاربردیتری است.
آیا برای پوست مختلط باید هم سرم و هم کرم بزنیم؟
پوست مختلط کمی داستانش متفاوت است؛ چون ممکن است ناحیه T صورت چربتر باشد ولی گونهها خشک یا دهیدراته باشند.
در این حالت، لازم نیست حتماً یک محصول فوقالعاده سنگین روی کل صورت بزنید.
یک روش ساده این است که از سرم آبرسان سبک روی کل صورت استفاده کنید و اگر یک ناحیه خشکتر است، مقدار بیشتری کرم را فقط در همان قسمت استفاده کنید.
این روش به شما اجازه میدهد مقدار چربی و پوشانندگی محصول را با نیاز هر قسمت از پوست هماهنگ کنید.
برای پوست حساس، سرم بهتر است یا کرم؟
اینجا موضوع فقط «سرم یا کرم» نیست؛ فرمول ساده و کمتحریک مهمتر است.
اگر پوست حساسی دارید، بهتر است هنگام انتخاب محصول بهخصوص دنبال محصولاتی باشید که fragrance-free باشند. نکته جالب این است که «unscented» الزاماً همان «fragrance-free» نیست؛ بعضی محصولات بدون بوی محسوس ممکن است همچنان ترکیبات عطری داشته باشند.
همچنین اگر پوستتان خیلی حساس است، محصول جدید را اول روی قسمت کوچکی از پوست امتحان کنید و در صورت ایجاد سوزش یا تحریک مداوم، مصرف آن را متوقف کنید. آکادمی پوست آمریکا نیز برای پوستهای حساس و اگزمایی، انتخاب محصولات بدون عطر و تست محصول جدید را توصیه میکند.
هیالورونیک اسید، گلیسیرین یا سرامید؟ کدام مهمتر است؟
اینجا بهتر است گرفتار تبلیغات نشویم.
ممکن است روی یک محصول نوشته شده باشد «حاوی هیالورونیک اسید» و روی محصول دیگری «حاوی سرامید». این به معنی برنده بودن یکی از این ترکیبات نیست؛ چون هرکدام نقش متفاوتی دارند.
هیالورونیک اسید
هیالورونیک اسید یک ماده جاذب آب است و به همین دلیل در محصولات آبرسان بسیار استفاده میشود. مطالعات و مرورهای علمی، اثر محصولات حاوی هیالورونیک اسید موضعی را در بهبود آبرسانی پوست بررسی و گزارش کردهاند.
گلیسیرین
گلیسیرین یکی از هومکتانتهای شناختهشده در محصولات مرطوبکننده است و به جذب و نگهداشتن آب در لایه شاخی پوست کمک میکند. در یک مطالعه بالینی نیز استفاده منظم از مرطوبکننده حاوی گلیسیرین با بهبود خشکی پوست همراه بوده است.
سرامیدها
سرامیدها از لیپیدهای مهم سد پوستی هستند. محصولات حاوی سرامید میتوانند به بهبود آبرسانی و عملکرد سد پوستی کمک کنند؛ در یک مطالعه بالینی، یک کرم حاوی سرامید باعث افزایش آبرسانی پوست و کاهش از دسترفتن آب از پوست شد.
پانتنول
پانتنول نیز در دسته ترکیبات مورد استفاده در محصولات مرطوبکننده قرار میگیرد و میتواند در فرمولهای آبرسان و تسکیندهنده استفاده شود.
پس بهجای اینکه بپرسیم «کدام ترکیب بهترین است؟»، سؤال بهتر این است:
کدام ترکیب و چه نوع فرمولی برای وضعیت پوست من مناسبتر است؟
آیا استفاده همزمان از سرم و کرم آبرسان کار درستی است؟
بله، در بسیاری از روتینها میتوان از هر دو استفاده کرد.
یک روش رایج این است:
سرم آبرسان → کرم آبرسان
سرم، محصول سبکتر را وارد روتین میکند و کرم میتواند نقش محافظ و کاهشدهنده تبخیر آب را بر عهده بگیرد.
اما این به معنی آن نیست که همه افراد حتماً به دو محصول نیاز دارند. اگر یک کرم آبرسان بهتنهایی نیاز پوست شما را برطرف میکند، اضافه کردن سرم الزاماً فایده بیشتری ایجاد نمیکند.
اصل مهم این است که روتین پوستی باید به اندازه نیاز پوست شما باشد، نه به اندازه تعداد محصولاتی که در شبکههای اجتماعی میبینید.
بهترین زمان استفاده از سرم و کرم آبرسان چه زمانی است؟
آبرسان را میتوان در روتین صبح و شب استفاده کرد.
یک روتین ساده صبح میتواند اینطور باشد:
- شوینده ملایم
- سرم آبرسان، در صورت نیاز
- کرم آبرسان
- ضدآفتاب
و در شب:
- پاککننده یا شوینده
- محصولات درمانی مورد نیاز، در صورت استفاده
- سرم آبرسان
- کرم آبرسان
در واقع تونر مرحله اجباری روتین نیست و همه افراد برای داشتن پوست سالم به تونر نیاز ندارند.
همچنین بهتر است مرطوبکننده را بعد از شستوشو، زمانی که پوست کمی نمدار است، استفاده کنید. این کار میتواند به حفظ رطوبت کمک کند.
برای آموزش کاملتر ترتیب محصولات، میتوانید مقاله روتین پوست را مطالعه کنید.
یک اشتباه رایج: فکر نکنید پوست چرب، آبرسان نمیخواهد
این تصور که «پوستم چرب است، پس نباید آبرسان بزنم» یکی از اشتباههای رایج است.
چربی و آب دو موضوع متفاوت هستند.
ممکن است پوست شما چربی زیادی تولید کند اما از نظر آب دچار کمبود باشد. از طرف دیگر، استفاده بیش از حد از محصولات پاککننده یا درمانی میتواند خشکی و تحریک را بیشتر کند.
در مورد پوست مستعد جوش نیز آبرسان مناسب میتواند بخشی از روتین مراقبت از پوست باشد؛ بهخصوص زمانی که از درمانهایی استفاده میشود که خشکی و تحریک ایجاد میکنند.
هنگام خرید سرم یا کرم آبرسان به چه چیزهایی توجه کنیم؟
بهجای اینکه فقط به تبلیغات روی جلوی بستهبندی نگاه کنید، لیست ترکیبات را هم بررسی کنید.
برای یک محصول آبرسان میتوانید به دنبال این ترکیبات باشید:
برای جذب و نگهداشتن آب:
- گلیسیرین
- هیالورونیک اسید
- پانتنول
- اوره
- سدیم PCA
برای کاهش تبخیر و کمک به سد پوستی:
- سرامیدها
- دایمتیکون
- وازلین
- ترکیبات نرمکننده و روغنی متناسب با فرمول
ترکیب چند گروه از این مواد میتواند از نظر عملکرد منطقیتر از محصولی باشد که فقط روی یک ماده خاص مانور تبلیغاتی میدهد. مرطوبکنندهها معمولاً از ترکیبی از هومکتانتها، مواد انسدادی و امولینتها استفاده میکنند.
اگر به دنبال انتخاب یک کرم آبرسان پوست هستید، میتوانید راهنمای اختصاصی آن را هم مطالعه کنید.
آیا گرانتر بودن سرم یعنی بهتر بودن آن؟
نه لزوماً.
قیمت بهتنهایی معیار علمی برای اثربخشی نیست.
دو محصول با قیمت بسیار متفاوت ممکن است ترکیبات آبرسان مشابهی داشته باشند. چیزی که اهمیت بیشتری دارد، نوع فرمول، ترکیبات، غلظت مناسب، سازگاری محصول با پوست شما و این است که بتوانید آن را بهطور منظم استفاده کنید.
در واقع بهترین آبرسان برای شما محصولی نیست که فقط روی کاغذ جذاب باشد؛ محصولی است که پوستتان آن را تحمل کند و بتوانید بهطور مداوم استفادهاش کنید.
برای هر نوع پوست چه انتخابی داشته باشیم؟
| نوع پوست | انتخاب پیشنهادی |
| چرب | سرم یا ژل آبرسان سبک |
| چرب و دهیدراته | سرم سبک + مرطوبکننده سبک در صورت نیاز |
| مختلط | سرم سبک + کرم در نواحی خشک |
| نرمال | انتخاب بر اساس فصل و نیاز پوست |
| خشک | کرم آبرسان غنیتر |
| خیلی خشک | کرم یا پماد با قدرت کاهش تبخیر بیشتر |
| حساس | فرمول ساده و بدون عطر، متناسب با تحمل پوست |
البته این جدول یک راهنمای کلی است و جای بررسی وضعیت خاص پوست را نمیگیرد. حتی در پوست چرب هم ممکن است یک کرم سبک مناسب باشد و در پوست خشک هم ممکن است فرد با یک لوسیون غنی نتیجه خوبی بگیرد.
سرم آبرسان یا کرم آبرسان؛ بالاخره کدام را بخریم؟
اگر بخواهیم خیلی ساده جمعبندی کنیم، جواب این است:
سرم آبرسان برای کسانی جذابتر است که بافت سبک، جذب سریع و احساس چربی کمتر روی پوست را ترجیح میدهند.
کرم آبرسان برای پوستهای خشکتر و افرادی که علاوه بر آبرسانی، به حفظ رطوبت و محافظت بیشتر از سد پوستی نیاز دارند، معمولاً انتخاب منطقیتری است.
اما در بسیاری از مواقع سؤال «سرم آبرسان یا کرم آبرسان» جواب صفر و یکی ندارد.
ممکن است بهترین انتخاب برای شما سرم + کرم باشد.
مثلاً اگر پوستتان مختلط و دهیدراته است، میتوانید از یک سرم سبک استفاده کنید و روی قسمتهای خشکتر کرم بزنید. یا اگر پوستتان خشک است، سرم آبرسان را زیر کرم غنیتر قرار دهید تا هم آب بیشتری در لایه شاخی پوست نگه داشته شود و هم تبخیر آب کاهش پیدا کند. استفاده از ترکیب هومکتانتها و مواد انسدادی از نظر مکانیسم آبرسانی منطقی است.
جمعبندی
در انتخاب بین سرم آبرسان یا کرم آبرسان، بهتر است به جای اینکه فقط به اسم محصول نگاه کنید، اول وضعیت پوستتان را بشناسید.
اگر پوستتان چرب است و از محصولات سنگین خوشتان نمیآید، یک سرم یا آبرسان سبک میتواند انتخاب خوبی باشد. اگر پوست خشک دارید یا رطوبت را سریع از دست میدهید، کرم آبرسان معمولاً انتخاب بهتری است، چون میتواند علاوه بر تأمین رطوبت، به کاهش تبخیر آب از پوست کمک کند.
برای بعضی افراد هم بهترین جواب این است که اصلاً بین این دو یکی را انتخاب نکنند و از سرم آبرسان زیر کرم آبرسان استفاده کنند.
در نهایت، مهمتر از اینکه محصول شما سرم باشد یا کرم، این است که فرمول محصول با نیاز پوستتان هماهنگ باشد، ترکیبات مناسبی داشته باشد و بتوانید آن را بهطور منظم استفاده کنید.